2013 Edebiyat Öabt

Bilgi
1 - Bilgi Aşağıdaki eşleştirilmiş dillerden hangileri yapı bakımından benzer değildir?
2 - Bilgi Aşağıdakilerden hangisi Kıpçak grubu yazı dillerinden biri değildir?
3 - Bilgi Aşağıdaki eserlerden hangisi runik alfabeyle yazılmamıştır?
4 - Bilgi Bir Türk dili olmasına rağmen r/z ve I/ş ses denklikleri bakımından Moğolcayla paralellik göstermesi ve çok erken dönemlerde Genel Türkçeden ayrılması ile de Altayistik ve Türkoloji çalışmalarında önemli bir yere sahip olan Türk dili aşağıdakilerden hangisidir?
5 - Bilgi I. Kara eşek başına uyan ursaŋ katır olmaz.
II. Kız anadan görmeyince ögüt almaz.
III. Yapagulu gökçe çimen güze kalmaz.
IV. Güyegü ogul olmaz.
V. Kül depecük olmaz.
Bu cümleler aşağıdakilerin hangisinden alınmış olabilir?
6 - Bilgi
7 - Bilgi Ol ödün ayıg ögli tigin, inisi, inçe tip sakıntı: Ögüm kaŋım içim tiginke sever, mini aklayur erti. Amtı içim taluyka barıp erdini kelürser, takı agırlıg bolgay men takı uçuz bolgaymen tip sakıntı: amtı birle barayın! Ötrü kaŋı hanka inçe tip ötünti: içim tigin ölüm yirke barır. Negülüg kalır men teŋrim?
Bu parçaya göre Uygur Türkçesiyle ilgili olarak aşağıda verilenlerden hangisi yanlıştır?
8 - Bilgi
9 - Bilgi Türk nazmıda çü min tartıp alem
Eyledim ol memleketni yek-kalem
Klasik Çağatayca ile yazılmış bu beyitte geçen hangi sözcükler, biçim bilgisi bakımından klasik Osmanlıcada farklı kullanılmıştır?
10 - Bilgi Ebû Nâsır bin Zâhir bin Muhammed es-Serahsî rahmetu’llâhi ‘aleyhi bir kitâb cem eylemiş kim her bir sözi biŋ cân değer; ammâ gördüm ki terkîb muhallel ve muhabbat olga bolga ‘ibâretince yazmışlar. Diledim ki bu latîf ve şerîf nüshanuŋ lutfi ve şerefi dahı artuk ola; ol sakîm ‘ibâretten sarîh ve fasîh ve rûşen Türkçeye döndürdüm.
Bu parçada geçen “sarîh ve fasîh ve rûşen Türkçe” ile aşağıdakilerden hangisi kastedilmektedir?
11 - Bilgi Türk diline kimsene bakmaz-ıdı
Türklere hergiz gönül akmaz-ıdı
Türk dahı bilmezidi ol dilleri
İnce yolı, ol ulu menzilleri
Bu şiir aşağıdakilerden hangisine aittir?
12 - Bilgi Aşağıdaki dizelerin hangisinde karşıt anlamlı sözcükler birlikte kullanılmamıştır?
13 - Bilgi Aşağıdakilerden hangisi Türkçe kökenli değildir?
14 - Bilgi Halk biliminin ilk kuram ve yöntemlerindendir. Masalların incelenmesi amacıyla geliştirilmiş, daha sonra diğer halk edebiyatı türlerinin incelenmesinde de kullanılmıştır. Temel amacı; metinlerdeki motifleri esas kabul ederek herhangi bir metnin ne zaman, nerede ortaya çıktığını ve ilk şeklinin nasıl olduğunu belirlemeye çalışmaktır. Motif Index of Folk Literature bu kuramın en önemli eserlerindendir.
Bu parçada sözü edilen kuram aşağıdakilerden hangisidir?
15 - Bilgi Zülkarneyn (İskender) Semerkant’ı geçerek Türk ülkelerine yönelince, Türk hakanı ----, Hucend Irmağı kıyısına kırk gözcü yerleştirerek ona karşı tedbir almıştı.
Bu parçada boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
16 - Bilgi Aşağıdakilerden hangisi, Nasrettin Hoca’nın fıkralarından bazılarını nazma dönüştürmüştür?
17 - Bilgi Nice civânları eyledin türâb
Bülbülün yerinde çağırır gurâb
Çarşın pazarların hep olmuş harâb
Solmuş gazel dökmüş bostânın bâğın
On altı dörtlükten oluşan bir şiirden alınan bu şiir parçasının nazım türü aşağıdakilerden hangisidir?
18 - Bilgi Halk hikâyecileri, anlattıkları hikâyelere zenginlik katmak amacıyla aralarda asıl hikâyeden farklı olarak kısa, mensur, ibret verici veya komik hikâyeler anlatmaktadır.
Bu hikâyelere verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
19 - Bilgi Türk süsleme sanatının önde gelen minyatürcülerindendir. Asıl adı Abdülcelil Çelebi’dir. Aslen Edirneli olup daha sonra İstanbul’a gelmiş ve burada ölmüştür. Atalar Sözü Destanı’yla ünlenmiştir.
Bu parçada anlatılan sanatçı aşağıdakilerden hangisidir?
20 - Bilgi XIV. yüzyılda özellikle Yunus Emre tarzını devam ettirmesiyle öne çıkmıştır. Asıl adı Alâaddin’dir. Kaynaklar onun, Abdal Musa’nın müridi olduğunu ve mahlasını ondan aldığını belirtir. Sade Türkçe ile samimi şiirler yazan şairin Divan’ından başka Gülistan, Gevher-name, Minber-name, Budala-name, Saray-name, Dil-güşa gibi eserleri de bulunmaktadır.
Bu parçada sözü edilen şair aşağıdakilerden hangisidir?
21 - Bilgi Âşıklığın esasını, karmaşık bir yapıya sahip olan rüya oluşturmaktadır. Gerek âşıklık geleneğinde gerekse halk arasında kabul gören rüya motifi, dört safhada gerçekleşir.
Bu parçada belirtilen dört safha sırasıyla aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?
22 - Bilgi Fitil-veş giy külâhı şem‘a-yı sûzâneden çıkma
Dolaş şem‘in civârın merkez-i pervâneden çıkma
Eğer maksat seyâhatse gönül deryâ-yı vahdette
Habâb-ı bâde-veş devret leb-i peymâneden çıkma
Aruz ölçüsü ile yazılan bu beyitler aşağıdaki nazım türlerinden hangisine örnektir?
23 - Bilgi Dost bî-pervâ felek bî-rahm devrân bî-sükûn
Derd çok hem-derd yok düşman kavî tâli’ zebûn
Bu beyitte kullanılan aruz vezni; “dost”, “rahm” ve “derd” sözcüklerini bir kapalı, bir açık (– .) hece değerinde okumayı gerektirir.
Aşağıdaki beyitlerin hangisinde benzer bir durum söz konusudur?
24 - Bilgi Aşağıdaki beyitlerin hangisinde teşhis sanatı vardır?
25 - Bilgi Gûyiyâ Nûşînrevân-ı subhdur kim ‘adl içün
Lâceverdî kubbeye zencîr-i zer asar güneş
Bu beyitte geçen “Nûşînrevân”ın divan şiirinde anılan özelliği aşağıdakilerden hangisidir?
26 - Bilgi XVII. yüzyıl şairlerinden Sabit, Zafer-name adlı mesnevisinin başında
Urup nazm-ı Leylâ vü Mecnûn’a el
Deliye söz atma sakın vâz gel
diyerek aşağıdakilerden hangisini anlatmak istemiş olabilir?
27 - Bilgi Hasret-i hançer ile cism-i felâket-zâ hayf
Oldı sad pâre meger gitdi o bî-pervâ hayf
Haşre dek vird-i zebân ola Nedîmâ vâ-hayf
Hâr-ı fürkatle Neşâtî-i hazînün vâ-hayf
Dâmen-i ülfeti çâk oldı girîbânı bile
Son bendi verilen bu musammatla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
28 - Bilgi Nevâyî ger işitseydi nevâ-yı bülbül-i tab‘um
Diyeydi yahşırak tuymuşdur ol üslûb-ı Selmânı
XVI. yüzyıl şairlerinden Hayalî’nin bu beytinden hareketle aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
29 - Bilgi Şekil ve içerik özellikleri bakımından kasidede farklı bir tarz ortaya koyan şair; “nesib” ve “methiye” bölümlerini kısaltmış, özellikle “fahriye” bölümünü genişletmiştir. Hatta “nesib” bölümünü tamamen kaldırarak doğrudan “fahriye” ile başladığı kasideleri de vardır.
Bu parçada şiirinin özelliklerinden söz edilen şair aşağıdakilerden hangisidir?
30 - Bilgi Tezkiresini yazarken Cami’nin Baharistan’ını, Ali Şir Nevai’nin Mecalisü’n-Nefais’ini ve Sehi Bey’in Heşt Behişt’ini model almakla beraber, onların kronolojik tasnifine karşılık, alfabetik sıralamayı tercih etmiştir. Türk edebiyatında bu uygulama ilk kez onun tarafından kullanılmıştır.
Bu parçada sözü edilen tezkire yazarı aşağıdakilerden hangisidir?
31 - Bilgi Seyahat-namenin özel bir türüdür. XVII. yüzyıldan sonra yaygınlık kazanmıştır. Anlatılan yerlerin siyasi, kültürel ve ekonomik özelliklerinin de yer aldığı gezi notlarıdır.
Bu parçada özellikleri verilen tür aşağıdakilerden hangisidir?
32 - Bilgi Dış dünyayı olduğu gibi değil, o andaki ruh hâllerine göre nesnelerin kendilerinde bıraktıkları izlenimleriyle yansıtırlar. Bu nedenle, bu şairlerin varlıklara yaklaşım biçimi sezgici ve idealisttir.
Aşağıdakilerden hangisi, bu parçada sözü edilen anlayışla yazılmış olabilir?
33 - Bilgi Redif, dize sonlarında kafiyeden sonra gelen ve aynı görevdeki seslerin tekrarlanmasıdır.
Aşağıdakilerin hangisi buna örnek oluşturmaz?
34 - Bilgi Millî destan niteliği taşıyan eserler, mesneviler, halk hikâyeleri; romanın doğuşundan önceki anlatıların başlıcalarını oluşturur.
Aşağıdakilerden hangisi bu anlatılar arasında değildir?
35 - Bilgi Tanzimat edebiyatının edebiyat eleştirisi alanında en etkili isimlerinden olan ----, bu dönemde edebî ölçütlerin oluşmasında belirleyici bir rol oynamıştır. Şairlikten çok, teorisyen olarak başarı gösteren sanatçı, eski edebiyatı savunanlara karşı yeni edebiyatı savunmuş, edebî görüşleri ile Servetifünun akımının önderi ve hocası olmuştur. Galatasaray Lisesi ve Mülkiye Mektebi’nde hoca iken verdiği ders notlarını bir araya getirerek oluşturduğu ---- adlı eserinde, bir edebî eserin taşıması gereken özellikler üzerinde durmaktadır.
Bu parçada boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangileri getirilmelidir?
36 - Bilgi Servetifünun topluluğu içinde yalnızca eleştiri alanında eser veren kişi ----.
Bu cümlenin sonuna aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
37 - Bilgi Aşağıdakilerden hangisi, halk şiiri geleneğinden ağırlıklı olarak yararlanan şairlerden biri değildir?
38 - Bilgi Yahya Kemal’den “Dilin kapısını bize o açtı.” diye söz ederken onun kendisi üzerindeki etkisini, şiirdeki mükemmeliyet fikri ve dil güzelliğine bağlar. Gerek roman, hikâye ve şiirleri gerekse makaleleri, denemeleri ve edebiyat tarihi ufuk açıcı eserler olarak kalacaktır.
Bu parçada anlatılan kişi aşağıdakilerden hangisidir?
39 - Bilgi Fabrika fen müdürü, gülmemek için kendini zor tutuyordu. “İşte böyle Murtaza Efendi!” dedi. “Senin vazifen, fabrika işlerini kontrolden ibaret. Atölyeleri gezer dolaşırsın. Gördün ki iplik, masura, üstüpü, şu bu atılmış; toplatırsın işçilere. Bir de şuna dikkat etmen lazım: İplikhanedeki işçilerden birçoğu kantar kâtibine teslim ettikleri masuraları çalar, kâtibe yeniden yuttururlar. Buna da göz kulak ol.”
Aşağıdakilerden hangisinin romancılık anlayışı, bu parçadaki anlatım özelliklerine daha uzaktır?
40 - Bilgi Sezai Karakoç’un, onun Hastalar ve Işıklar adlı kitabındaki öykülerin bütünü için yaptığı roman benzetmesini genelleştirip Gül Yetiştiren Adam, Çarpılmışlar, Kuyu, Hışırtı,Toz gibi diğer öyküleri için de düşünebiliriz. Bütün öykülerini bir arada okuyunca âdeta bir roman okumuş gibi oluruz.
Bu parçada sözü edilen yazar aşağıdakilerden hangisidir?
41 - Bilgi Şiirin başarılı bir şekilde okunmasının, ön hazırlığa bağlı olduğunu anlatan Ayşe Öğretmen; şiirin özelliklerinin, anlamının hatta şairinin bilinmesinin bile şiiri seslendirmeye etkisinin olabileceğini anlatmıştır ve öğrencilerine bir şiir örneği vermiştir:
ne olur kim olduğunu bilmesem pia’nın
ellerini bir tutsam ölsem
böyle uzak uzak seslenmese
ben bir şehre geldiğim vakit
o başka bir şehre gitmese
Buna göre, öğrencilerin bu şiiri seslendirirken aşağıdakilerden hangisine dikkat etmesine gerek yoktur?
42 - Bilgi
43 - Bilgi Havva üç gündür hasta. Ne yaptıksa kâr etmedi. Doktor da adını unuttum, bir şey dedi. Yanına yaklaşmayacakmışız. Allah korusun, hepimiz ölürmüşüz. Neyse onu kömürlüğün yanındaki odaya koydular. Ben yasak olmasına rağmen penceremden onun odasını izliyorum. Arada da kaçıp kaçıp yanına gidiyorum.
Bu parçanın anlatımında kullanılan bakış açısı aşağıdakilerden hangisidir?
44 - Bilgi  Küçük Ağa durakladı. Gerçekten de evine gitmek istiyordu. Çolak’ı akşam Akşehir’e gönderecekti. Çocuklarından bir haber alamamak artık ona dayanılmaz bir dert gibi gelmeye başlamıştı.
 Cesareti yoktu. Besim, küçük ve yuvarlak bir francala diliminin üstüne saat camı takar gibi dikkatle yerleştirdiği jambona tereyağı sürerken hiçbir meseleyi ciddi konuşmazdı fakat Mümtaz söylemeliydi.
 İşte o günden sonra adım unutuldu. Bilmem nasıl, sonradan bu isim aile arasında da aldı yürüdü ve Feride adı özellikle Boğaziçi yalısında bayram elbiseleri gibi sayılı günlerde kullanılan bir ad olup kaldı.
Farklı romanlardan alınan bu parçalar için aşağıdaki
I. Bakış açısı,
II. Dil ve anlatım,
III. Yazıldıkları dönem
özelliklerinden hangileri ortaktır?
45 - Bilgi I. Dilberün işi ‘itâb u nâz olur
Çeşmi câdû gamzesi gammâz olur
Ey gönül sabr it tahammül kıl ona
Yâre irişmek işi az az olur
Kadı Burhanettin
II. Seni bahçelerimde uyuttum
Seni duvarlarımda sakladım
havuzlarıma güneşler durduğu zaman
gözlerini açıp bana gülerdin bahtiyaaar
Asaf Hâlet Çelebi
III. Bûy-ı gül taktîr olunmuş nâzın işlenmiş ucu
Biri olmuş hoy birisi destmâl olmuş sana
Nedim
Numaralandırılmış bu şiir parçalarını okuyan bir öğrenci aşağıdakilerden hangisine ulaşamaz?
46 - Bilgi 11. sınıf Türk edebiyatı dersinde edebî akımları öğretmek isteyen bir öğretmenin seçtiği metin şu şekildedir:
Charles’in konuşması, bir sokak kaldırımı gibi dümdüzdü. Beylik fikirler, oradan her zamanki kıyafetleriyle geçer durur. Ne bir heyecan veya bir gülüşe neden olur ne de bir hülya uyandırırdı. Charles, söylediğine göre, Rouen’de iken merak edip tiyatroya, Parisli aktörleri görmeye gitmemiştir. Yüzme, kılıç kullanmak, nişan atmak gibi şeyleri bilmezdi.
Bu parça, aşağıdaki edebî akımlardan hangisinin özelliklerini öğretmek için en uygundur?
47 - Bilgi Hikâyeler, olay hikâyesi ve durum hikâyesi olmak üzere iki türde ele alınmaktadır.
Buna göre aşağıdakilerden hangisi, diğerlerine göre farklı bir hikâye türünün öğretimi için kullanılabilir?
48 - Bilgi Öğretim programında metinler; coşku ve heyecana dayalı, olay çevresinde gelişen edebî metinler ve öğretici metinler olarak sınıflandırılmaktadır.
Bu cümleye göre aşağıdaki edebî metinlerden hangisi, diğerlerinden farklı bir metin türü içerisinde yer alır?
49 - Bilgi Sinekli Bakkal romanını işleyen Elif Öğretmen, öğrencilerine iki parça vermiş ve bu parçalardan hareketle “Sinekli Bakkal romanının okuru kimdir?” sorusunu öğrencilerine yöneltmiştir:
I. Halide Edip Adıvar tarafından kaleme alınan Sinekli Bakkal’ın, okuru en çok çeken yönü herhâlde II. Abdülhamit Dönemi’nin İstanbul’unu her kesimden insana yer vererek anlatmasıdır. Bu sayede roman herkes tarafından okunmaktadır.
II. Halide Edip Adıvar tarafından kaleme alınan Sinekli Bakkal’da okuyucu gibi; II. Abdülhamit Dönemi’nin İstanbul’unda fakir kenar mahallesi, zengin konaklar ve saray çevresinde yaşayan insanlara da yer verilmiştir.
Bu parçalara göre soruya cevap veren öğrenciler, Bloom’un aşağıdaki bilişsel alan basamaklarının hangisini kullanmaktadır?
(I / II)
50 - Bilgi Bir öğretmen, hikâye metin türünün özelliklerinin öğrenilmesi amacıyla inceleme yöntemine uygun bir hikâye metnini, sınıfta öncelikle tüm öğrencilerin okumasını sağlamıştır. Daha sonra sınıfı rastgele gruplara ayırarak her bir gruba aşağıdaki görevleri vermiştir:
1. Grup, hikâyenin ana fikrini bulacaktır.
2. Grup, hikâye kahramanlarının özelliklerini açıklayacaktır.
3. Grup, hikâyeyi olay, mekân, zaman ve dil açısından inceleyecektir.
4. Grup, hikâyedeki olaydan hareketle yeni bir hikâye yazacaktır.
Öğretmen bu uygulamasında, aşağıdakilerden hangisini göz ardı etmemiştir?