Yavuz Sultan Selim Dönemi

Yavuz Sultan Selim Dönemi

I. SELİM (YAVUZ) DÖNEMİ (1512 - 1520)
OSMANLI - SAFEVİ İLİŞKİLERİ
Safevi hükümdarı Şah İsmail, II. Bayezid’in gevşek tutumundan yararlanarak Anadolu’yu ele geçirmek için yoğun çaba harcıyordu. Amacına ulaşmak için Anadolu’daki Türkmenler arasında Şilik mezhebini yaymaya çalışıyordu. Yavuz, daha Trabzon valisi iken Safevilerin faaliyetlerini yakından izliyor ve babası II. Bayezid’e bildiriyordu. Yavuz Sultan Selim hükümdarlığı döneminde tehlikenin doğudan geldiğini görerek buraya yönelmiştir.
İran Seferi
Yavuz Sultan Selim, iç sorunları çözdükten sonra 1514’te İran üzerine sefer düzenledi. İran üzerine sefer düzenlenmesinde, Şah İsmail’in Osmanlı egemenliğindeki Anadolu topraklarını ele geçirmeye çalışması,

İpek Yolu’nun Van - Tebriz hattı üzerinde denetim kurulmak istenmesi,
Safevilerin Orta Asya’dan gelen Türklerin Osmanlı sınırlarına girmesini engellemesi nedeniyle Balkanlardaki iskân politikasının olumsuz etkilenmesi önemli rol oynamıştır.
1514’te İran Seferine Çıkan Yavuz Sultan Selim, Şah İsmail ile Çaldıran Ovası’nda karşılaştı. İki büyük Türk devleti arasında yapılan Çaldıran Savaşı Osmanlıların galibiyetiyle sona erdi (1514).
Çaldıran Savaşı’nın sonucunda, Doğu ve Güneydoğu Anadolu Osmanlı egemenliği altına girmiştir. Anadolu’da Safevi tehlikesi önlenmiştir.
Tebriz, Musul, Kerkük, Erbil, Diyarbakır, Bitlis ve Mardin Osmanlı topraklarına katılmıştır.
Tebriz - Halep ve Tebriz - Bursa arasındaki İpek yolu Osmanlı denetimine girmiştir.

Dulkadiroğulları Beyliği’nin Osmanlılara Katılması (1515)
Yavuz, Çaldıran Seferi sırasında Osmanlılara karşı düşmanca davranan Dulkadiroğulları üzerine bir ordu göndermiştir. Bu ordu son Dulkadiroğlu Beyi Alaüddevle’yi Turnadağ Savaşı’nda yenilgiye uğratmıştır (1515).
Turnadağ Savaşı sonunda; Dulkadiroğulları Beyliği yıkılmış, Maraş ve çevresi Osmanlı topraklarına katılmıştır. Osmanlı Devleti Memluklerle sınır komşusu olmuş, ancak iki devletin ilişkileri bozulmuştur.
OSMANLI - MEMLUK İLİŞKİLERİ
Fatih döneminde Dulkadiroğulları ve Hicaz su yolları sorunları yüzünden bozulan Osmanlı - Memluk ilişkileri, II. Bayezid döneminde savaşa dönüşmüş, ancak bir antlaşma ile sonuçlanmıştı.
Turnadağ Savaşı’nın sonucunda Anadolu’da Türk siyasal birliği tam olarak sağlanmıştır.
Yavuz döneminde Dulkadiroğulları Beyliği’nin Osmanlı topraklarına katılması iki devlet arasındaki ilişkilerin yeniden bozulmasına neden olmuştur. Yavuz Sultan Selim İran seferinden sonra Mısır seferine çıkmıştır.
Mısır Seferi’nin Nedenleri
Memluklerin Osmanlılara karşı Safevilerle ittifak yapmaları
Yavuz Sultan Selim’in İslâm dünyasında siyasi birliği sağlamak istemesi
Kahire’de oturan Abbasi halifesini himaye eden Memluklerin İslâm dünyasının lideri gibi davranmaları
Dulkadiroğulları Beyliği’nin Osmanlı topraklarına katılmasına Memluklerin tepki göstermesi
Baharat Yolu’nu denetim altında tutan Mısır’ın ticari açıdan çok önemli limanlara ve Nil havzasının verimli topraklarına sahip olması
Hacca giden Osmanlı vatandaşlarının yollarda yaşadığı sorunlara karşı Memluk yöneticilerinin duyarsız davranması
1516’da Mısır Seferi’ne çıkan Yavuz, Mercidabık (1516) ve Ridaniye (1517) savaşlarını kazanarak Memluk Devleti’ne son vermiştir.

Mısır Seferi’nin Sonuçları
Memluk Devleti yıkılmış, Suriye, Filistin ve Mısır Osmanlı topraklarına katılmıştır.
Mekke ve Medine’nin bulunduğu Hicaz bölgesi Osmanlı yönetimine girmiştir.
Mukaddes emanetler İstanbul’a getirilmiştir.
Halifelik Osmanlı hükümdarlarına geçmiştir.
Baharat Yolu Osmanlı egemenliği altına girmiştir.
Venedikliler, Kıbrıs için Memluklara ödedikleri vergiyi Osmanlılara vermeye başlamışlardır.
Osmanlı Devleti, İslâm dünyasının lideri durumuna gelmiştir.
Kıbrıs, Girit ve Rodos adaları dışında Doğu Akdeniz, Osmanlı egemenliğine girmiştir.
Elde edilen ganimetler ve vergilerle Osmanlı hazinesi zenginleşmiştir.
Kuzey Afrika’nın fethi için önemli bir üs elde edilmiştir.

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.